Ήλιος και σελήνη (μύθος των Σλάβων)

Η Ζάρια, βιαστική κι αγουροξυπνημένη, έτρεξε πάνω στις πλάκες της μεγάλης αυλής κι άνοιξε τις πύλες του ανακτόρου, για να περάσει ο πατέρας της, που, με το άρμα του, ξεκινούσε για την καθημερινή του διαδρομή στον ουρανό.
Εκείνος τη χάιδεψε από μακριά με τη ματιά του και τράβηξε τα χαλινάρια των δώδεκα λευκών αλόγων του, που έμοιαζαν ασημένια καθώς ήταν λουσμένα στο πρωινό φως. Εκείνα χίμηξαν μπροστά, με τις ολόχρυσες χαίτες τους να κυματίζουν στον άνεμο.

Στο μεταξύ, η τεμπέλα δίδυμη αδελφή της, που λεγόταν κι αυτή Ζάρια, χόρταινε τον ύπνο της στο δωμάτιό της, στα βάθη του ανακτόρου. Θα σηκωνόταν σιγά σιγά, με το πάσο της, θα λουζόταν, θα στολιζόταν και θα περίμενε την επιστροφή του πατέρα της το απόγευμα, για να κλείσει την πύλη πίσω του, σαν θα ‘χε μπει στο ανάκτορο.

Οι αυλικοί του, για να ξεχωρίζουν τις δύο αδελφές – μια κι είχαν το ίδιο όνομα – τους είχαν δώσει ένα ξεχωριστό διακριτικό: η μια ήταν η Αυγή της Πρωίας κι η άλλη η Αυγή της Εσπέρας, κόρες του μεγάλου βασιλιά, του Ήλιου.

Μονάχα που οι δυο κόρες είχαν ένα πρόβλημα: η μία, εκείνη που ξυπνούσε πρωί πρωί, για να οδηγήσει τον πατέρα της στον ουρανό για το καθημερινό του ταξίδι, τον έβλεπε πάντα νέο κι ωραίο, ενώ η άλλη, που τον περίμενε να γυρίσει κάθε βράδυ, έβλεπε πάντα ένα κουρασμένο γέροντα, που στηριζόταν στον ώμο της για να περπατήσει κι έπεφτε για ύπνο ξέπνοος. Ούτε η μια ούτε η άλλη είχαν δει το άλλο πρόσωπο του πατέρα τους. Κι έτσι γινόταν πάντα. Το πρωί, ο Ήλιος ξυπνούσε νέος και πανέμορφος, μα, μέχρι να τελειώσει το ταξίδι του στον ουράνιο θόλο, γερνούσε κι επέστρεφε κουρασμένος το βράδυ. Στους στάβλους του παλατιού, μια σειρά από υπηρέτες – αστέρια φρόντιζαν τα δώδεκα άλογα του αφέντη – θεού Ήλιου.

Ο Ήλιος είχε γυναίκα του τη Σελήνη. Την παντρευόταν κάθε χρόνο, στις αρχές του καλοκαιριού, και τη χώριζε μόλις έμπαινε ο χειμώνας.
Σαν έσμιγαν, ήταν αγαπημένοι κι ευτυχισμένοι. Μα σαν χώριζαν, τους κατέτρωγε και τους δυο η θλίψη. Πολλές φορές τσακώνονταν κιόλας… Κι ήταν τόσο τρομεροί οι τσακωμοί τους, που σεισμοί τάραζαν τη γη. Όταν ήταν μαζί, ολόκληρη η φύση ντυνόταν στα γιορτινά της. Παντού επικρατούσε ευτυχία και γαλήνη. Μόλις όμως χώριζαν, παγωνιά σκέπαζε τα πάντα κι η δυστυχία έκανε την εμφάνισή της στη γη.
Τον καιρό της αγάπης, ο αφέντης Ήλιος φώναζε στο ταίρι του:

Πού ‘σουνα αστέρι μου χρυσό,
πού ‘χανες τον καιρό σου,
μου ‘λειψες και σε πόνεσα,

πού ‘σουνα τόσες μέρες;
Κι η σελήνη απαντούσε:
Ήμουνα πάντα εδώ σιμά,

κάθε λεπτό και ώρα,
πάντα εσέ σκεπτόμουνα,
σήμερα, χθες και τώρα.

Το καλοκαίρι, που ο Ήλιος και η Σελήνη ήταν μαζί, οι άνθρωποι τους παρακαλούσαν να τους έχουν καλά, να τους θεραπεύουν απ’ τις αρρώστιες, να τους δίνουν χαρά κι ευτυχία.

Όταν, όμως, ερχότα ο χειμώνας και το ζευγάρι χώριζε, έτρεμαν μην τους βρει κακό, μην και δεν έχουν την προστασία των θεών τους. Μαζεύονταν, λοιπόν, οι χωρικοί πρωί πρωί στα χωράφια τους, έχυναν λάδι στη γη και ζητούσαν την προστασία της – μια και δεν μπορούσαν να παρακαλέσουν τους αφέντες τ’ ουρανού – λέγοντας:

Κράτησε μακριά την παγωνιά,
μάνα μας, Γη – μητέρα.
Ομίχλη, χιόνι και βοριά
στείλε τα πέρα πέρα.
Κράτησε τις κακοκαιριές,
τα βάσανα, τους πόνους
και χάριζέ μας τους καρπούς,
βοήθησέ μας όλους.

Πολλοί έλεγαν πως, βάζοντας τ’ αυτί τους πάνω στη γη, άκουγαν μιαν απόκριση. Αν ήταν ένας συγκεκριμένος θόρυβος, σαν κάτι βαρύ να σέρνεται, τότε όλα πήγαιναν καλά. Αν ο θόρυβος ήταν ελαφρύς, σαν κάτι να φτερουγίζει,τότε κακοτυχίες και δυστυχίες θα ‘βρισκαν τους ανθρώπους.

Γι’ αυτό κι εκείνοι περίμεναν με λαχτάρα την ώρα που θα ‘σμιγε η Σελήνη με τον Ήλιο, για να ξαναβρεθούν κάτω απ’ την προστασία τους. Με λόγια μυστικά και ξόρκια παρακαλούσαν τον Ήλιο και τη Σελήνη να τους προστατεύουν από τις αρρώστιες και την κακή σοδειά.

Πηγή: Ναννίνα Σακκά-Νικολακοπούλου, Από τη Μυθολογία των Λαών, εκδόσεις Φυτράκη, 1996.

Advertisements

About melita

Θα 'θελα να φωνάξω τ' όνομά σου, αγάπη, μ' όλη μου τη δύναμη. Να το φωνάξω τόσο δυνατά που να μην ξανακοιμηθεί κανένα όνειρο στον κόσμο, καμιά ελπίδα πια να μην πεθάνει... Τάσος Λειβαδίτης
This entry was posted in Παραμύθια and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s